سەنگەر کانەبی گەورە
ستراتیژیەتی تێپەڕاندنی قەیرانەکان: چۆن کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بووە ناوەندی وەرچەرخانی گشتگیر لە ھەرێمی کوردستاندا؟
کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، بە سەرۆکایەتی بەڕێز مەسروور بارزانی، مێژوویەکی نوێی لە دەوڵەتداری و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگاریەکان تۆمار کرد.
ئەم کابینەیە لە کاتێکدا دەستبەکاربوو کە ھەرێم لە نێوان چەندین بەرداشی قەیرانی جۆراوجۆردا بوو، لەلایەک کێشە سیاسی و ئەمنییەکان، لەلایەک دابەزینی نرخی نەوت و بڕینی بودجە، و لەلایەکی تریشەوە پەتای جیھانیی کۆرۆنا، بەڵام ئەوەی ئەم قۆناغەی جیاکردەوە، گۆڕینی بیرکردنەوەی حکوومەت بوو بۆ "دۆزینەوەی چارەسەری ڕیشەیی و بنەڕەتی".
لێرەدا بە درێژی تیشک دەخەینە سەر سەرکەوتنەکانی ئەم کابینەیە لە گشت سێکتەرەکاندا: ئاڵنگارییە ئەمنی و سیاسییەکان: پاراستنی قەوارەی ھەرێم لەسەر ئاستی سیاسی و ئەمنی، ھەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی چەندین جۆر فشاری دەرەکی، موشەکباران، و ھەڕەشەی گرووپە چەکدارەکان بووەوە، لە پاڵ کێشە بەردەوامەکانی لەگەڵ حکوومەتی فیدڕاڵی بەغدا و چەند کێشەیەکی دروستکراوی ناوخۆیی.
دیپلۆماسیەتی حەکیمانە: حکوومەت توانی متمانەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بپارێزێت و دەرگای گفتوگۆی ئەرێنی لەگەڵ بەغدا لەسەر بنەمای دەستوور بەردەوامی پێبدا.
سەقامگیری ئەمنی: ھێزە ئەمنییەکان و پێشمەرگە قارەمانەکان بە توندوتۆڵی ڕووبەڕووی ھەڕەشەکانی تیرۆر بوونەوە و نەیانھێشت نائارامی ناوخۆیی دروستببێت، ئەمەش وایکرد کوردستان وەک ناوچەیەکی ئارام بۆ وەبەرھێنان و باڵیۆزخانەکان بمێنێتەوە.
قەیرانی ئابووری و دارایی: بنبڕکردنی گەندەڵی و سیستمی نوێی بڕینی بەشە بودجەی ھەرێم و دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیھاندا، گەورەترین تاقیکردنەوە بوو بۆ دارایی ھەرێم. کابینەی نۆیەم لە جیاتی پشتبەستنی تەواو بە نەوت، دەستی بە چاکسازیی ئابووری کرد.
ڕێکخستنەوەی داھاتەکان: ڕێگری لە بەفیڕۆدانی سامانی گشتی کرا و داھاتی ناوخۆیی (باج و ڕسوومات) بە شێوازێکی دادپەروەرانە ڕێکخرایەوە.
پڕۆژەی ھەژماری من: ئەم پڕۆژە پێشەنگە تەواوی سیستمی دارایی ھەرێمی گۆڕی بۆ دیجیتاڵی. بە فەرمیبوونی مووچەی فەرمانبەران لە ڕێگەی بانکەوە، نەک ھەر دیاردەی ناوی دووبارە و گەندەڵی بنبڕ کرد، بەڵکو ھاوکارییەکی گەورەش بوو بۆ تێکەڵبوونی ئابووری کوردستان بە سیستمی بانکی جیھانی.
قەیرانی تەندروستی: بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا سەرەتای تەمەنی کابینەکە ھاوکات بوو لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا (COVID-١٩). لە کاتێکدا وڵاتانی گەورەی جیھان سیستەمی تەندروستییان پەکیکەوت، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە گرتنەبەری ڕێوشوێنی توند، کەرەنتینەی خێرا، و دابینکردنی پێداویستی پزیشکی و ڤاکسین، توانی گیانی ھەزاران ھاووڵاتی بپارێزێت و بە کەمترین زیان لەو دۆخە پڕ مەترسییە دەرچێت.
شۆڕشی چاکسازی و دیجیتاڵیکردن: دروشمی سەرەکی کابینەی نۆیەم "چاکسازی" بوو، ئەمەش تەنھا درووشم نەبوو، بەڵکو کرا بە یاساو جێبەجێ کرا، چاکسازی لە میلاکاتی گشتی و مووچە و دەرماڵەکان بە مەبەستی بەدیھێنانی دادپەروەری بۆ ئەو کەسانەی شایستەی ڕاستەقینەن.
حکوومەتی ئەلیکترۆنی: کەمکردنەوەی ڕێکارە کارگێڕییە کۆنەکان و گۆڕینیان بۆ سیستەمی دیجیتاڵی بۆ ئەوەی ھاووڵاتیان بەبێ بەفیڕۆدانی کات مامەڵەکانیان ڕایی بکەن.
پەرەپێدانی بواری کشتوکاڵ و پیشەسازی: ھەمەجۆرکردنی داھات، یەکێک لە گەورەترین دەستکەوتە ستراتیژییەکانی ئەم کابینەیە، ڕزگارکردنی کوردستان بوو لە ئابووری یەک سەرچاوەیی (نەوت) و ئاراستەکردنی بەرەو کەرتی کشتوکاڵ و پیشەسازی.
ھەناردەکردنی بەرھەمی ناوخۆیی: بۆ یەکەمین جار لە مێژووی ھەرێمی کوردستاندا، بەرھەمی جوتیارانی کورد (وەک ھەناری ھەڵەبجە، سێوی بەرواری باڵا، ھەنگوین و پەتاتە) ھەناردەی بازاڕەکانی کەنداو و ئەوروپا کرا، ئەمەش پاڵپشتییەکی بێوێنە بوو بۆ کەرتی کشتوکاڵ.
پیشەسازیی ناوخۆیی: گرنگیدان بە دروستکردنی کارگەی گەورەی ئارد، چیمەنتۆ، و بەرھەمە خۆراکییەکان بە مەبەستی گەیشتن بە خۆبژێوی.
پەرەپێدانی ژێرخان: بەنداوەکان، پۆندەکان و پڕۆژەی ڕووناکی، گرنگیدان بە پاراستنی سامانی سروشتی و ئاو، و دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان، ڕەھەندێکی تری سەرکەوتنی ئەم کابینەیە بوو.
ئاسایشی ئاو (بەنداو و پۆندەکان): دروستکردنی چەندین بەنداوی ستراتیژی و دەیان پۆندی گەورە و بچووک لە سەرانسەری کوردستان. ئەم پڕۆژانە نەک تەنھا بوونە ھۆی کۆکردنەوەی ئاوی باران و بوژاندنەوەی ئاوی ژێرزەوی، بەڵکو خزمەتێکی گەورەیان بە کەرتی کشتوکاڵ و گەشتوگوزاری ناوچەکانیش گەیاند.
پڕۆژەی ڕووناکی: کێشەی کارەبای نیشتمانی کە دەیان ساڵ بوو بەبێ چارەسەر مابووەوە، لە ڕێگەی پڕۆژەی "ڕووناکی"یەوە ھەنگاوی کرداری بۆ نرا. بە جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژەیە و بەکارھێنانی پێوەری زیرەک، پێدانی کارەبای ٢٤ کاتژمێری لە زۆرترین شوێن جێگیر کرا و کۆتایی بە بارگرانی مۆلیدە ئەھلییەکان ھێنرا.
ڕێگاوبانەکان: تەواوکردنی شەقامە ستراتیژییەکانی و دووسایدکردنی ڕێگای نێوان شارەکان.
کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان نیشانیدا کە سەرکردایەتی ڕاستەقینە لە کاتی قەیراندا دەردەکەوێت. ئەم کابینەیە نەک ھەر ڕێگەی نەدا قەیرانە گەورەکان قەوارەی ھەرێم و بژێوی خەڵک لەناو ببەن، بەڵکو ژێرخانێکی مۆدێرن و فرەچەشنی بۆ ئابووری، دارایی، کشتوکاڵ، و خزمەتگوزارییەکانی کوردستان دانا کە دەبێتە ھەوێنی گەشەسەندن و خۆشگوزەرانی بۆ نەوەکانی داھاتووشمان.