زهری نهوزاد
لەیلا قاسم ب تنێ چالاکڤانەک یان ناڤەکێ شۆرەشگێڕ نەبوو د ناڤ لاپەرێن دیرۆکێ دا، بەلکو ئەو دەنگەک بوو بۆ ئازادیێ و سیمبۆلا وێرەکی و شکۆیا ئەبەدی، د درێژاهیا دیرۆکا مرۆڤایەتیێ دا هندەک کەس هەنە، نیشانەکا ناهێنه ژێبرن ل دویڤ خوە دهێلن، ب دهربازبوونا دەمی دبنە قوتابخانەیەک کو نفشـ رامانا قوربانیدان و خۆڕاگریێ ژێ فێردبن، لەیلا ئێک بوو ژ وان کەسایەتیێن مەزن.
لەیلا قاسم واقعێ ئافرهتا کورد بەرجەستە کربوو، هشیارا دۆز و ناسنامەیا خوە بوو، ئافرهتهك بوو کو مەعریفە و خەبات و هزر و کریار تێکەل کربوون، ب رێکا ژیانا خوە نیشادا کو زانین بێ بهایە ئهگهر د گەل بەرەڤانیکرنێ ژ راستیێ و راوەستیانێ دژی نهدادپهروهریێ نهگونجیت، لەیلایێ دوپات کر کو ئافرهت نفشهكێ پشتگوهـ ئێخستی نینە د شۆرەشان دا، بەلکو دل و گیانێ شۆرەشێ یە، خودان شیانە بۆ چێکرنا گوهۆرینێ و پشکداریکرنێ د دارشتنا پاشەرۆژا گەلێ خوە دا ب هێز و ئیرادەیەکا بێ راوهستیان، ههتا پەیاما وى ڕەهەندەکا کوویر یا مرۆڤایەتیێ هەلگرتبوو، چونکی د وێ باوهرێ دابوو کو ئازادی مافەکە بۆ ههمیان و نیشتمانەکێ ڕاستەقینە هەمی وان کەسان ههمبێز دكهت کو بێ جوداهی خەباتێ بۆ شکۆ و دادپەروەریێ دکەن، لەورا وێنەیێ وێ وەک هێمایێ ئێکگرتوویی و خهمخۆری بۆ بنەمایان دێ مینیت، دەمێ کەفتیە د ناڤبەرا هەلبژارتنا مانهڤهیێ و خیانەتێ، وێ ڕێکا دلسۆزیێ و قوربانیدانێ هەلبژارت، سەلماند کو پرەنسیپ بۆ فرۆشتنێ نینن، گرنگ نینە تێچوونا وێ هەر چ بیت، د وى دەمی دا کو ب خۆڕاگری ڤە بەرەڤ سێدارەدانێ ڤه چوو، ب جلكێن کوردی ڤە و ب شانازی ڤە ڕاگەهاند کو ناسنامە و خەبات ب مرنێ ناهێنە شکاندن.
هەروەکی سەرۆک بارزانی د سالیادا سێدارەدانا لەیلا قاسم دا كهرهمكری: (ئەڤ ئافرەتە نموونەیا بلند یا ئافرەتا کوردە کو دیرۆك بۆ خوه و گەلێ خوه دروست کر، وێ شەهیدبوون وەک شانازیەک قهبوول کر، بەلێ سەرێ خوه بۆ جەلاد و دوژمنان شۆڕ نەکر، لەیلا قاسم و هەڤالێن وێ بۆ مە هەموویان وانە و سەرمەشقن، کو وەفاداری بۆ وەڵاتی و بیروباوەری و مرنا ب سهربلندی، گەلەک ب بەهاترە ژ ژیانا بن دەستیێ).
بیرئینانەڤەیا لەیلا قاسم ئەڤرۆ ب تنێ بیرئینانەڤەیا شەهیدەکێ نینە، بەلکو بیرئینانەڤەیا بەهایێن ئازادی و خۆڕاگریێ یە، ئەو بوویە رهمزەکێ ههرتمی د یادەوەریا گەلێ کورد دا، و بەلگەیەکە ل سەر وێ یەکێ کو ئافرەتا کورد ههردهم سیمبۆلا هێز، قوربانیدان و ئیرادەیا نەشکەستی بوویە و دێ هەر ب وى ڕەنگی ژی مینیت، ئەوا گرنگه بهێتە گۆتن د قۆناغا نوکە دا ئەوە، کو ئێدی قوتابخانەیا لەیلا قاسم ب تنێ بیرهوهریهك نینە بهێتە ڤەگێڕان یان چیرۆکەک بیت، بەلکو ئەڤە بەرپرسیاریەتیەکا فکری و ئەخلاقی یە کو دڤێت د واقیعی دا ڕەنگ بدەتەڤە، بانگەشەکرن بۆ سیمبۆلهكا وەکی لەیلا قاسم، بەری هەر تشتەکی ب واتایا تێگەهشتنێ یە ژ وێ پەیاما وێ ل دویڤ خۆ هێلای، نە ب تنێ مەدح و سەناکرنا وێ، پێنگاڤا ئێکێ ئەوە کو مرۆڤ بەهایێن وێ بگوهۆڕیت بۆ هشیاریەکا زیندی د ناڤ جڤاکی دا، ب تایبەتی د ناڤ نڤشێ گەنج دا، ب ڕێکا پەروەردەکرنا وێ باوەریێ کو ئازادی ناهێتە بەخشین، بەلکو ب ڕێکا ئیرادە، زانین و کریارێ دهێتە بدەستڤەئینان، ئەو دیرۆكا لەیلایێ دروستکری، نه ب تنێ دەمەک بوو و دەرباز بوو، بەلکو وانەیەک بوو بۆ خۆڕاگریێ ل سەر بنەمایان تا دووماهیێ، هەروەسا ئەڤرۆ ئەرکێ مەیە ئەم پشتەڤانیا ڕۆڵێ ئافرەتێ د پەروەردە و جڤاکی دا بکەین، چونکی قوتابخانەیا لەیلا قاسم وێ چەندێ ل بیرا مە دئینیتەڤە کو ئافرەت کاراکتەرەکا لاوەکی نینە، بەلکو هەڤپشکەکا جەوهەری یە د ئاڤاکرنا پاشەڕۆژێ دا، هەروەسا چەسپاندنا بەهایێن دادپەروەریێ و ڕەتکرنا نهدادپەروەریێ د ڕەفتارێن ڕۆژانە دا، چ د ناڤ خێزانێ دا، یان ل قوتابخانێ، یان ژی د ناڤ جڤاکی دا ب گشتی گهلهك یا گرنگە، چونکی جەوهەرێ هەر قوتابخانەیەکا ڕاستەقینە یا هزری د وێ چەندێ دایە کو ببیتە پرۆژەکێ پراکتیکی، نه ب تنێ گۆتارەک بیت.
ل دویماهیێ، بەردەوامیدان ب قوتابخانەیا لەیلا قاسم ب واتایا زیندی ڕاگرتنا وێ چەندێ دهێت: کو مرۆڤ دگەل بەهایێن خۆ یێ ڕاستگۆ بیت، شکۆمەندیێ ل شوینا سازانێ هەلبژێریت، و پشکدار بیت د ئاڤاکرنا جڤاکەکێ هشیارتر و دادپەروەرتر دا، داکو دیرۆك ب تنێ وەک بیرهوهریهك نەمینیت، بەلکو ببیتە ڕێكهك بۆ پاشەڕۆژێ.