هۆشیار سیوەیلی
سەرەڕای کێشە و کۆسپەکان، بە تایبەتی هێرشی درۆنی بۆ سەر پیشەسازی نەوت و غازی هەرێم و نەناردنی بودجە لە بەغداوە، هەرێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٥ دا پێشکەوتن و بوژانەوەی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، پڕۆژەکانی بەهێزکردنی ژێرخان و پەرەپێدانی ئابووری و خزمەگوزارییەکان کە بەشێکیان لەم ساڵەدا تەواوکران، کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر ژیانی هاووڵاتییان هەبووە، بە تایبەتی پڕۆژەکانی ئاوی خواردنەوە و پاکژکردنەوەی ئاوی پیس و درووستکردنی ڕێگەو بان و پێشخستنی کەرتی کشتوکاڵ و گەشتوگوزار و پیشەسازی.
هەرێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٥دا توانی پێگەی خۆی بەشیوەیەکی بەرچاو لە جیهاندا بەرزبکاتەوە لە ڕێگەی سیاسەتێکی دەرەوەی چالاک و فرەلایەن و دەسپێشخەرییە ستراتیژییە ئابوورییەکان و قوڵکردنەوەی هاوبەشییەکان لەگەڵ هاوبەش و دۆستەکانمان لە جیهاندا.
لەسەرەتای ساڵدا بەشداری بەڕێز مەسروور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆڕبەندی ئابووری داڤۆس، سەرەتایەکی گرینگ بوو بۆ پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێم بە تایبەتی یەکەمجار بوو بەوە شێوەیە و لە (ماڵی کوردستان)ەوە هەرێم وەک شوێنێکی گرینگ بۆ وەبەرهێنان بخرێتەڕوو، ئەمە جگە لەو چاوپێکەوتن و کۆبوونەوانەی سەرۆکی حکوومەت لەو ماوەیەدا ئەنجامی دان.
دەسکەوتێکی تری گرینگ لەم ساڵەدا سەردانی سەرۆکی حکوومەت بوو کە چاوی بە گەورە بەرپرسانی ئەمریکا کەوت و سەرپەرشتی ئیمزاکردنی دوو گرێبەستی گرینگی بەرهەنهێنانی غازی سروشتیکرد لەگەڵ کۆمپانیاکانی هێچ کەی ئێن و گەنەڵ ئینێرجی، لە مانگی ئەیلوولدا هەناردەکردنی نەوتی هەرێم لە ڕێگەی مینای جەیهان دوای سی مانگ ڕاوەستان دەستیپێکردەوە، ویلایەتە یەکگرتووەکان و وڵاتانی تریش گوشاری ڕاستەوخۆیان خستبووە سەر عێراق تا بڕیاری هەناردەکردنەکە بدات.
کردنەوەی باڵاخانەی کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا لە سەرەتای مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ یەکێک بوو لە دەسکەوتە سیاسی و دیپلۆماسییە هەرە گرینگەکانی ساڵی ٢٠٢٥، ئەم کونسوڵخانەیە گەورەترینە لەسەر ئاستی جیهان و نیشانەی پتەوی پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکا و هەرێمی کوردستانە. مایک ڕیگاس، یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کە باڵاخانەکەی کردەوە لە وتارەکەیدا بە ڕوونی باسی گرینگی و بایەخی هەرێمی کوردستانی کرد و گوتی، ویلاتە یەکگرتووەکان مامەڵە لەگەڵ هەرێمی کوردستان دەکات وەک پایەیەکی گرینگ بۆ سەقامگیری و خۆشگوزەرانی عێراق و کردنەوەی باڵاخانەکە هێمای گرینگی پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکا و هەرێمی کوردستانە. لە مانگی ئەیلوولدا شاندێکی گرینگی ئابووری ئەمریکی کە نوێنەرانی کۆمپانیا گەورەکانی وەک گۆگڵ و ئای بی ئێم و ڤیزە و کۆکا کۆلا و پێپسی کۆلای تێدابوو سەردانی هەولێریان کرد. لە مانگی تشرینی دووەمدا شاندێکی تری ئابووری سەردانی هەرێمی کوردستانیان کرد.
چالاکیییەکی تری سیاسی و دیپلۆماسی کە مایەی بایەخدانێکی زۆربوو، کۆربەندی ئاشتی و ئاسایشی دهۆک بوو کە سەکۆیەکی گرینگە بۆ گۆڕینەوەی سەرنج و بیروڕا لەسەر ئاسایش و ئاشتی لە هەرێم و عێراق و هەموو ناوچەکە.
دوو ڕووداوی تری گرینگ لە ڕووی دیپلۆماسییەوە ساڵی ٢٠٢٥ لە ساڵەکانی تر جیادەکاتەوە کە ئەویش دانانی بەرێز د. بەرهەم ساڵحە وەک کۆمسیاری (UNHCR) و دانانی باڵوێز سەیوان بارزانییە وەک نوێنەری هەمیشەیی عێراق لە بارەگای نەتەوە یەکگرتوەکان لە جنیڤ. یەکەمجارە دیپلۆماتێک لە هەرێمی کوردستان بگاتە ئەو پێگە گرنگانە.
نوێنەرایەتییەکانی دەوڵەتان لە هەرێمی کوردستان چالاک و ڕۆڵی گەروەیان هەیە لە پتەوکردنی پەیونەدییەکانی نێوان هەرێم و ئەو وڵاتانە، بەهەمان شێوە نوێنەرایەتییەکانی هەرێمی کوردستان ڕۆڵی بەرچاویان هەیە لە باشترکردنی پەیوەندییە سیاسی و ئابوورییە دوو قۆڵییەکان، ئێستا لە هەرێمی کوردستان ٤٠ نوێنەرایەتی بیانی هەیە و هەرێمیش لەدەرەوە جاندین نوێنەرایەتی لە پایتەختە گرینگەکان هەیە. سەردانی باڵوێزەکانی وڵاتان بۆ هەوڵیر بەردەوامە و لەگەڵ سەرۆک بارزانی و بەرپرسانی تری هەرێم باسی پەیوەندییەکان و بەهێزکردنیان دەکەن.
وەک پارتی دیموکراتی کوردستانیش مەکتەبی پەیوەندییەکان و بەرپرسانی تری پارتی بەردەوامن لە دامەزراندنی پەیوەندی نوێ و بەهێزکردنی ئەو پەیوەندییانەی کە هەن. نوێنەرانی مەکتەبی پەیوەندییەکان ساڵانە و بەردەوام لە کۆنفرانسەکانی یەکێتی دیموکراسی نێودەوڵەتی و سۆشیالیست ئینتەرناشنال و ڕێکخراوی پارتەکانی ئاسیا و لیبراڵ ئینتەرناشنال و کۆربەندی ئاسایشی وارشۆ ئامادە دەبن و وتاری پارتی دەخوێننەوە.. ئامادەبوونی نوێنەرانی پارتیمان لە کۆربەند و کۆنفرانسەکان فراوانتر بووە و دیدار و کۆبوونەوەکان لەگەڵ نوێنەرانی وڵاتان لە هەولێر بەردەوامە.