فازڵ میرانی
ناکرێت هۆشیاریی سیاسی ڕێگە بدات مافەکان تەنیا وەک “پارچە وزەیەک” بەبێ حیکمەت و زیرەکی، ڕەوت بکەن.
تەنیا هەبوونی ماف بەس نییە ئەگەر نەخرێتە سەر ڕێگایەکی دروست بۆ بەدەستهێنانی. مرۆڤ ناتوانێت دڵی بەوە خۆش بێت کە خاوەنی مافە، ئەگەر بۆ وەرگرتنەوەی پشت بە هێزێک ببەستێت کە بەرژەوەندیی لەوەدا نەبێت، چ بگات بەوەی ئەو هێزە دوژمنیشت بێت.
دەتوانین زاراوەی “بەهای زیادکراو” لە کاری سیاسیشدا بەکاربهێنین. واتە هەوڵە سیاسییەکان بۆ دۆسیەیەکی گرنگ بە جۆرێک بێت، کە کێشەکە بکاتە ئەولەویەت و قەبارەی خۆی وەربگرێت، تا دەسەڵات ناچار بێت چارەسەری بکات.
خەباتی کوردستانی بەدرێژایی مێژوو نەدەبوو وا پەرشوبڵاو بێت. ڕاستە گرووپە سیاسییەکان دڵسۆزانە تێکۆشان و بەپێی دۆخی ناوچەکە کاریان کرد و لۆمە ناکرێن، بەڵام چارەسەرکردنی پرسە گەورەکان تێگەیشتنی قوڵی دەوێت. تەنیا تێگەیشتن لە دۆسیەکە بەس نییە، بەڵکو دەبێت لە دوژمن و هێزەکان و شێوازی دروستکردنی کاریگەریش تێبگەیت.
(مستەفا بارزانی) نموونەیەکی دەگمەنی ئەو تێگەیشتنە سیاسییە بوو. کاریگەریی گەورەی هەبوو لەسەر هەموو ئەو هێزانەی پەیوەندییان بە پرسی کوردەوە هەبوو، چ دۆست بووبن یان دوژمن.
مەبەست لە “بەهای زیادکراو” لێرەدا ئەوەیە: ماف و خەباتی نەتەوەیی لە قۆناغێکەوە بگوازیتەوە بۆ قۆناغێکی بەرزتر و بەهادارتر، نەک بچووک بکرێتەوە یان بەفیڕۆ بچێت.
شۆڕشی ئەیلوول (١٩٦١) نموونەی ئەو بەها زیادکراوە بوو. بارزانی دۆخی گەلی کوردی گۆڕی؛ لە لاوازییەوە بۆ هێز، لەوەی بڕیارمان بەسەردا بسەپێنن بۆ ئەوەی بێن گفتوگۆمان لەگەڵ بکەن.
شۆڕشی گوڵانیش نموونەیەکی دیکەی ئەو بەها زیادکراوە بوو کە پارتی دیموکراتی کوردستان بە ڕەمز و سەرکردایەتی و ئۆرگانەکانییەوە دروستی کرد.
بەهای زیادکراو تەنیا لە ئابووریدا نییە، لە سیاسەتیشدا هەیە. سیاسیی زیرەک ئەو کەسەیە کە تەنیا سەیری ڕووداوەکان ناکات، بەڵکو لەناو کێشەکاندا دەرفەتێک دەدۆزێتەوە تا بەهایەکی گەورەتر بۆ دۆسیەی گەلەکەی زیاد بکات و سوودەکەی بۆ خەڵک بێت.
بێگومان باجەکەشی ئەو سیاسییە دەیدات کە بە دڵسۆزی و زانستی کار دەکات؛ ئەو کەسەی هەوڵ دەدات خۆی بەرگەری زەبرەکان بگرێت بۆ ئەوەی خەڵکەکەی پارێزراو بن.