Kurdî  ■  كوردی  ■  عربي
MON, 10 DEC 2018 08:28 Erbil, GMT +3
پارتی دیموکراتی کوردستان
نوێبوونەوە . دادپەروەری . پێکەوەژیان
 

جەژنا جەمایێ‌… درێژترین جەژنا مە ئێزدیان
| KDP.info


مەھدى حەسەن موراد

جەژنا جەمایێ‌ دبتە درێژترین جەژنا مە ئێزدیان و دكەفتە رۆژا (٦-١٢)مەها(١٠) دەھ ب هژمارا زاینی رێورەسمێن ڤێ‌ جەژنێ‌ گەلەكن ئانكو بۆ ماوەیێ‌ هەفت رۆژان ل پەرستگەها لالش دئێنە گێران، دیسان پەیوەندی ب سروشتی را هەبوویە، و گرێدایى ھەر سێ قوناغێن ئێزدیاتى تیرا دەرباس بى یە ھندەك رێ و رەسم ل ڤێ جەژنێ د گرێدایى دەسپێكا دیروكا ئێزدیاتیى و سەردەمێ خوداوەندانا نە وبتایەت رێ‌ و رەسما هەرە دیار ل ڤێ‌ جەژنێ‌ قوربانیكرنا (گا) یە ژبۆ خوداوەندێ‌ رۆژێ‌ (شێشم / شێشمس) د ئێزدیاتیێ‌ دا مەزنترین خوداوەن دە. دیسا ھندەك رێ و رەسم دناڤا ڤێ جەژنێ ذا دھێنە گێران د گرێدایى قوناغا دوویێ ژ دیروكا ئێزدیاتێ نە ئەو ژى ڤەدگەرێت بو سەر دەمێ نەبى ئیبراھیم بابێ نەبیا و خودێ ناسینى ، ھەر وەسا تشتێ ھەرى بالكێش ل ڤێ جەژنێ یى دیار رێ و رەسمێن قەدەم ڤەگوھاستنا شیخادى یە گیانێ من گورى و ھندەك ژ رئ و رەسمێن وى سەردەمى یە دبێژنێ قوناغا سێ و قوناغا نوژەنكرنا ئێزدیاتیێ، لەوا ل ڤێ جەژنێ گەلەك بوچوون و دیتن ھەینە  ئەڤە ژى ڤەدگەرێت بو كەڤانانیا ڤێ جەژنێ و رێ و رەسمێن وێ دبنە بەلگە بو دیروكا كەڤناتیا ئێزدیاتیێ و قوناغێن ئێزدى تیرا دەرباس بى ل ڤێ جەژنێ د ھێنە دیاركرن، ئێزدی قەستا پەرستگەها پیرۆزا لالش دكن و رێ‌ و رەسمێن ڤێ‌ جەژنێ‌ ب ڤی تەرزێ‌ ل خوارێ‌ دئێنە گێران:
١- بەری جەژنێ‌ ب رۆژەكێ‌ یان ب دوو رۆژا، سەردەریێن خاس و چاكا ل پەرستگەهێ‌ ئامادەدبن،ژبۆ پێشوازیا مێڤان و مریدێن خۆ.
٢- بەری جەژنێ‌ ب رۆژەكێ‌، دیندارێن ئێزدیان ل پەرستگەها لالش بەرهەڤ دبن، ژبۆ گێرانا رێ‌ و رەسمێن جەژنێ‌.
٣- هەر ئێزدیەكی ل پەرستگەهێ‌ ئامادەبت دڤێت ل مەزارگەھێن شیخادی و شێخ فەخر و شێشمس وكانیا سپی و زمزمێ‌ و شێخ و پیرێن خۆ زیارەتی بت.
٤- ل هەموو رۆژێن جەژنێ‌: أ- سەرەدەرێن هەموو خاسا سماتێ‌ چێدكەن. ب- قوال سبەیكا بەری رۆژهەلاتێ‌ بەیتا جندی و بەیتا سبێ‌ و ل هێڤارا بەیتا هێڤاری دگەل دەف و شبابا دسترێن. ج- هێڤاران چرایێن خاس و نیشانگەها ڤێدخن. د-دیسان ل هێڤارا پشتی رۆژئاڤا سەما ل جەلسێ‌ دئێتە كێشان. ھ- هەر دیسا ل هێڤارا و پشتی بەیتا هێڤاری رێو رەسمێن قنتارێ‌ دئێنە گێران.
٥- پەری سواركرن: پەرۆیەكی رەنگینە لسەر مەزارگەهێن خاس و چاكا دئێتە دانان و ل جەژنا جەمایێ‌ ب ئاڤا كانی یا سپی دئێنە مۆركرن و سواركرن، ئەڤ رێورەسم ل رۆژا چارێ‌ ژ جەژنێ‌ دئێنە گێران پەری ئێك ئێكە دئێنە سواركرن پشتی پەری ب ئاڤا كانیا سپی دئێتە مۆركرن، فەقیر پەریێ‌ ددانێتە سەر سەرێ‌ وی كەسێ‌ بڤێت وێ‌ پەریێ‌ سواركت و دوو قەوال دەف و شبابا لێدخن، دەمێ‌ د گەهنە جەم بابێ‌ شێخ دێ‌ پەریێ‌ ژێ‌ وەرگرت هەتا د گەهتە دەریێ‌ قاپی یا شێخادی میرێ‌ شێخا دێ‌ ژێ‌ وەرگرت و گەهینتە جەم بەرێ‌ شباكێ‌، هۆسان رێو رەسمێن پەری سواركرنێ‌ ب داوی دئێن، پەریێن دئێنە سواركرن ئەڤەنە:پەریا شێخادی – پەریا شێخ حەسەن- پەریا شێشمس- پەریا شێخ فەخر – پەریا شێخوبەكر – پەریا ستیائێس -و ئەو كەسێن دچنە لالش پەریا گرێددەن.
٦- قەباغ: رێو و رەسمێن وێ‌ ل رۆژا پێنجێ‌ ژ جەژنێ‌ دئێنە گێران، كو هەر سێ‌ ئێلێن (ماموسی- قاییدی- ترك) پشكداریێ‌ تێدا دكن، ئەوێن ژ ڤان هەر سێ‌ ئێلان دئێنە دەست نیشانكرن، دگەل قەوال و هلگرێ‌ چەقەلتویێ‌ و هلگرا تاوا بخوورێ‌ ل جەلسێ‌ كۆم دبن و ب رێز بەرەف (بەرێ‌ قەباغێ‌) كو دكەفتە سەر چیایێ‌ عەرەفاتێ‌ ب رێ‌ دكەڤن و ب ڤی شێوەی: هلگرێ‌ چەقەلتویێ‌-قەوال – هلگرا تاوا بخوورێ‌-زەلامێن چەكدار و لپێ‌ هەموویان كچ و ژن دێ‌ چن هەتا د گەهنە (بەرێ‌ قەباغێ‌) ل چیایێ‌ عەرەفاتێ‌، زەلامێن چەكدار ب رێز دبن و سێ‌ شێلكێن تەڤنگا د هاڤێژن،پاشی ددەرگەهێ‌ میر را دچنە ژۆر و ل جەلسێ‌ كۆم دبن و دیلانەكا هەفت رێزی لبەر دەنگێ‌ دەف و شبابا دگێرن، هەر د وی دەمی دا مجێور (فەقیر) گایەكی ژ گای كوژێ‌ بەرددەت و ئێك ب دەنگەكی بلند گازی دكت ( گای چوو) هەموو دیلانێ‌ بەرددەن و ب رەخ گای دكەڤن و گای دناڤ خەلكێ‌ را دبۆرینن و دبەنە مەزارگەهێ‌ شێشمس و سەرژێ‌ دكن و گۆشتێ‌ وی دكەنە سمات، پاشی سەردەریێ‌ مەزارگەهێ‌ شێشمس، پەروكەكی ب ئاڤا كانی یا سپی مۆردكت، و بۆ پشكدارێن ڤێ‌ رێو رەسمێ‌ دكەتە خەلات، ئێك ژوان پشكداریا وی خەلاتی ددانێتە سەر سەرێ‌ خۆ و هەموو پێكڤە بەر ب چیایێ‌ عەرەفاتێ‌ ددەنە رێ‌ و دیلانەكا تایبەت د گێرن وپاشی دچنە بەر پیرێ‌ ئیسیبیا و هەر ئێك چقەكی دارێ‌ ب بەر سەرێ‌ خۆ ڤە یان ددەستێ‌ خۆ دكت و ژ چیایی دئینە خوارێ‌ و ل جەلسێ‌ دیلانا دیلانا هەفت رێزی جارەكا دی دگێرن و میرێ‌ شێخا ژی وان خەلات دكت ئەڤێن پشكداری ڤان رێو رەسما بووین.
٧- بەرێ‌ شباكێ‌: ژ چەند خەلەكێن توونجی و بەركەكێ‌ ودوو دارا پێك دئێت ، دەمێ‌ سواركرن شێوەكی لاكێشەیی وەردگرت و مینا دارەبەستێ‌ لێ‌ دئێت،هێڤارا جەژنێ‌ بەرێ‌ شباكێ‌ ژ گوندێ‌ بەحزانێ‌ دئیننە پەرستگەها پیرۆزا لالش و ل جەم پرا سەراتێ‌ ، بابێ شێخ و قەوال و هندەك دیندارێن دی و هلگرێ‌ چەقەلتوورێ‌ و هلگرا تاوا بخوورێ‌ دچنە پێشیێ‌ و ل بەر دەنگێ‌ دەف و شبابا دبەنە كانی یا سپی، رۆژا پێنجێ‌ ژ جەژنێ‌ میرێ شێخا و هندەك دیندار دێ‌ بەرێ‌ شباكێ‌ ژ كانی یا سپی ئینن و بەنە رواقا شیخادی و ب ئامادەبوونا میرێ‌ شێخا و بابێ‌ شێخ و هلگرێ‌ چەقەلتوورێ‌ و هلگرا تاوا بخوورێ‌ و هندەك زەلامێن ئێلا (بەرگەعیا) ل بەر دەنگێ‌ دەف و شبابا و رێزگرنا قەولێ‌ تەختا، بەرێ‌ شباكێ‌ دئێتە لێكدان، ل رۆژا شەشێ‌ ژ جەژنێ‌، پتریا ریهسپیێن ئێلێن ئێزدیا و ئەوێن بكری نهۆ مە بەحس ژێ‌ كری لدۆر بەرێ‌ شباكێ‌، لرواقا شیخادی كۆم دبن و بەرێ‌ شباكێ‌ مۆردكن و سێ‌ جارا دێ‌ هلینن و دانێن و ل بەر دەنگێ‌ دەف و شبابا ب ئاوازەكا مەلوول لسەر ملا دبەنە سەر حەوداكەلۆكێ‌ و ئاڤا وێ‌ مۆردكن، پاشی ڤەدگەریننە رواقا شیخادی، دیوانا بەرێ‌ شباكێ‌ ل جەم سندروكا شیخادی سێ‌ جارا د هلینن و ددانێن و د هێلن، ل رۆژا هەفتێ‌ ژ جەژنێ‌، بەرێ‌ شباكێ‌ د زڤریننە بەحزانێ‌ و ل مالەكا شەمسانی خزنە دكن، هەر وەسا دڤێ‌ رۆژێ‌ دا تاووسێ‌ جوان دكن، ب ڤی تەرزی رێورەسمێن جەژنا جەمایێ‌ ب داوی دئێن.

ژێدەر: پەرتۆكێن پەروەردا ئێزدیاتیێ‌، مامۆستایێ‌ ئایینی پیر خەلات و مامۆستا زهیر عەرەب.

 




دوایین هەواڵەکان

نێچیرڤان بارزانی سه‌ره‌خۆشی له‌ قه‌داسه‌تی پاتریارك مار گۆرگیسی سێیه‌م سڵێوه‌ ده‌كات

SUNDAY, 09 DECEMBER 2018 22:12:41

هه‌ولێر-KDP.info-  نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكوه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان، له‌ په‌یامێكدا هاوخه‌میی خۆی به‌ كۆچی دوایی خوشكی قەداسەتی پاتریارک مار گۆرگیسی سێیەم سڵێوە، پارتیارکی کەنیسەی ئاشووریی ڕۆژهەڵات لە جیهان و خانه‌واده‌كه‌ی ڕاده‌گه‌یێنێ كه‌ ئه‌مه‌ ده‌قه‌كه‌یه‌تی:

 
د.نەجمەدین کەریم: خیانەتی ١٦ ئۆکتۆبەر وایکرد ٥٠% خاک لە دەستبدەین

SUNDAY, 09 DECEMBER 2018 18:12:59

مێرگەسۆر-KDP.info-  بەڕێوەبەرایەتیی ڕۆشنبیریی هونەریی مێرگەسۆر و سەنتەری ڕۆشنبیریی مێرگەسۆر بۆ ساڵی چوارەم دیداری مێرگەسۆریان بەڕێوە برد و باس لە پاراستنی دەستكەوتەكانی هەرێمی كوردستان و بەهێزكردنی هەستی نەتەوایەتی لای تاكی كورد كرا.

 
فرسەت سۆفی: پارتی لە کوردستان هەوڵ بۆ چاکسازییەکی سەرتاسەری دەدات

SUNDAY, 09 DECEMBER 2018 18:12:28

ھەولێر-KDP.info- فرسەت سۆفی، ئەندامی فراکسیۆنی پارتی لە خولی پێشووی پەرلەمانی کوردستان ئاشکرای کرد کە بۆ پێکھێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، پارتی ھەوڵی حکوومەتێکی نوێ و  بەھێز دەدات و چوار ساڵی داھاتووش چاکسازییەکی سەرتاسەری لە ھەرێمی کوردستان ئەنجام دەدەین.

 
261 پارچەزەوی لە دهۆک دابەش کران

SUNDAY, 09 DECEMBER 2018 18:12:26

دهۆک -KDP.info- سەرۆکی کۆمەڵەی زێندانیانی سیاسی لە دهۆک ڕایگەیاند، ئەمڕۆ لە ڕێگای تیروپشکەوە ٢٦١ پارچەزەوی بۆ زێندانیانی سیاسی دابەش کران.

 
بەغدا دەیەوێ لە کاتی بەڕێوەچوونی سەرژمێریدا پێکھاتەکان لەسەر کورد ھەژمار نەکرێن

SUNDAY, 09 DECEMBER 2018 18:12:34

ھەولێر-KDP.info-   بڕیارە لە ساڵی دابێت ئامادەکاریی تەواو بۆ بەڕێوەچوونی سەرژمێریی گشتیی دانیشتوانی عێراق بکرێت و ئەندامێکی لیژنەی سەرژمێریش دەڵێ، بەغدا پیلانی ھەیە پرسیاری نەتەوە ھەر بە یەکجاری لە سەرژمێریی گشتیدا لاببرێت.

 


 
© 2018 Kurdistan Democratic Party, KDP