Remezan Nesredîn Kêvlî

Neteweyên Yekgirtî yek ji mezintirîn û bibandortirîn rêxistinên cîhanî ye ku li ser bingehên aştî û asayişa navdewletî bi taybet di qonaxekê de hatiye damezrandin ku cîhan hemû rastî şerên xwînawî bûye, qurbanî û zerermendên şerên cîhanî berdewam zêde dibûn û kêşe û giriftên siyasî û abûrî û civakî pir bilind bûne û mijarê aborî û mafê mirovan di metirsiyeke pir mezin de bûne û ro j bi rojê çek ber berev zêdebûnê ve çûne û jiyan bi giştî di bin êrîşên welatên bihêz de bûne, lewma di demekê de ev rêxistin hatiye avakirin ji bo ku li ser hemû astan aştî û asayişa navdewletî biparêze. Rast e berî avabûna wê Civata Gelan hebû lê belê ji encamê xwevekişandina çend welatan ji vê civatê rola wê lawaz bûye û nikariye wek pêwîst rola xwe bibîne.

Çendîn kêşe û giriftên navdewletî ji aliyê Neteweyên Yekgirtî ve li ser tewerên siyasî û leşkerî hatine çareserkirin ji ber weke rêxistineke nîvbijîwan karê xwe kiriye û raportên wê yan jî biryarên wê bi taybetî jî li Encûmena Ewlehiyê pêwîst e bên cîbicîkirin.

Ji bo cara yekê Neteweyên Yekgirtî di pirsekê de destêwerdaneke navdewletî dike, di bin navê destêwerdana mirovî bû, ew jî li koça milyonî ya Kurdan bû di bûhara sala 1991ê de û di bin biryara hejmare 668 de bû, ku li gorî wê biryarê devereke aram hat avakirin û ev yekem car bû ku biryareke bi vî rengî derkeve û pirniya welatan digel vê biryarê de bûn.

Ji ber giringiya vê rêxistina cîhanî Serokwezîrê Herêma Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî di çend rojên derbasbûyî de ji bo Neteweyên Yekgirtî û Encûmena Ewlehiyê nameyek şandiye û di wê nameyê de dergeheke baş tê de heye ji bo çareserkirina pirsên daliqandî di navbera Herêma Kurdistanê û Bexda de û di wê nameyê de çend xalên girîng hene, wek:

Nêta paqij a Herêma Kurdistanê bûye ji bo çareserkirina pirsgirêkên di navbera herdû hikûmetan de bi riyên aştiyane û dûr ji bikaranîna hêzê.

Beşdarîkirina aliyê sêyem weke bijêvanê navdewletî bêy sepandina her hizr yan projeyeke tak rewane ji aliyê hikûmetekê ve.

Nehiştina zêdebûna qurbaniyên mirovatiyê ji bo meramên siyasî û netewî.

Xala ji hemûyî giringtir ew e, beşdarbûna rêxistinên cîhanî ye ji bo encamdan û yekalîkirina van pirsan ji ber ku niha rewşa Rojhilata Navîn di nava çendîn guhertinên dijwar de derbas dibe.

Peyama Serokwezîrê Herêma Kurdistanê çendîn nameyên din lixwe digre ji wan jî giringîdan e bi pirsên mirovî yan jî asta geşepêdana mirovê Kurd bi rêya destnîşankirina nûnerekî Neteweyên Yekgirtî ji bo karşbarên mirovî ji ber me li Herêma Kurdistanê di vê biyavê de pêdviyeke mezin bi mijarên geşepêdana mirovî heye ji ber wan ziyan û bûyerên ku di nava me de dirûst bûne, nexasim di dema qonaxên derbasbûyî de ji şerên ku hatine sepandin li ser Kurdistanê.

Ji aliyekî din ve ew kirên ku rojane li dijî xelkê Kurdistanê tên kirin li navçeyên Kurdistanî yên madeya 140 û daxwazkirina Nêçîrvan Barzanî bo destnîşankirina nûnerekî ji Neteweyên Yekgirtî bo cîbicîkirina madeya 140 nameyeke aştiyane ye û îsrara Herêna Kurdistanê nîşan dide ji bo cîbicîkirina vê madeyê bi riyên aştiyane û dûr ji sepandina siyaseta dîfakto yan jî sepandina siyaseta netewî yan mezhebî li ser xelkê wan deveran hebûye û ev hemû li dijî bingehên mafê mirovan bûye û li dijî binemayên ku Neteweyên Yekgirtî dirûst kirine.

Ev nameyek e ji bo hemû welatên cîhanê ku Herêma Kurdistanê herêmeke aram e û pêwîst e îtîraf bi hemû dezgehên vê herêmê bê kirin û federalîzim bê cîbicîkirin.